
یکی از جاذبههای دیدنی شهر نراق وجود خانههای قدیمی بسیار فراوان آن با قدمت بیش از چند صد سال میباشد که یادآور صفا و صمیمیت ساکنین این خانهها است.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) – منطقه مرکزی، به علت رونق تجارت در شهر نراق بخصوص در دوران قاجار محلهای جدید در شرق نراق شکل گرفت که در آن افراد متمکن خانههای بسیار زیبا و دیدنی در آن احداث کردند.
در حال حاضر این خانهها به مجموعهای از خانههای تاریخی این شهر بدل شده و نماد معماری دوران قاجار محسوب میگردد.
این خانههای اغلب از هشتی، بیرونی، اندرونی، میهمان پذیر، مطبخ، محل نگهداری چهارپایان، محل اسکان خدمه، و بادگیرهای خشتی جهت خنک کردن فضای داخل منزل تشکیل شدهاند.
از امتیازات منحصر به فرد این خانهها که به اعتراف کارشناسان معماری در هیچ کجای ایران مشابه آن وجود ندارد، جریان آب زیر زمینی قناتی (قنات حاج اله داد) است که تمامی این خانهها را مشرب کرده و در نهایت به میادین اصلی، حمام عمومی، حوض خانه و بازار شهر منتهی میگردیده است که درون این خانهها قسمتی را به خود اختصاص داده و به زبان محلی آن را سیپک میگویند.
اغلب دربهای این منازل گرهکاری، همراه با شیشههای رنگی و مشبک میباشد که به بنا جلوهای ویژه بخشیده است. خوب است بدانید تزئینات به کار رفته دراین خانهها در عین سادگی بسیار زیبا و دیدنی است و شاهکارهای استفاده از کاهگل و گچ را میتوان در این بناها مشاهده کرد، که چگونه معمارهای توانمند گذشته، از حداقل امکانات بهترین و ماندنی ترین اثرها را خلق و برای نسلهای آینده به یادگار گذاردهاند.
از جمله خانههای دیدنی شهر نراق که عمدتا به همت بازماندگان تا بحال پابرجا مانده و از ویرانی آنها جلوگیری شده است میتوان موارد ذیل را نام برد:
* منزل فروغی ها، این بنا در محله بالا و در ظلع جنوبی شهر قرار دارد. از امتیازات این بنا دست نخوردن ترکیب و سبک معماری قدیم آن است.
این بنا نزدیک به 200 سال قدمت داشته و خانه پدری مرحوم فریدون فروغی خواننده و موسیقیدان معاصر ایران میباشد.
در قسمتی از این بنا مرحوم فریدون فروغی یادگاری خود را به سال 1334 زمانی که کلاس چهارم دبستان بوده است ثبت کرده و به شهر نراق و خانه پدری خود تعلق خاطر ویژهای داشته است.
وی در هنگام مرگ وصیت میکند او را در روستای قرقره از توابع بوئین زهرا که بسیار شبیه به نراق میباشد دفن نمایند.
* منزل مرحوم محمد رئوفی، این بنا مجموعهای کامل از دیدنیترین خانههای تاریخی نراق است و از دو قسمت زمستاننشین و تابستاننشین تشکیل و در بین این دو سرا باغچههای بسیار زیبا همراه با حوض آب وجود دارد.
* منزل فاضلین نراقی، دارای قدمت بیش از 280 سال و در سقف این بنا که طاقدیس نام دارد تاریخ ساخت بنا قید شده است.
* منزل مرحوم حاج تقی خان رئوفی، این بنا یکی از زیبا ترین سیپکهای شهر نراق را در خود جای داده است و نزدیک به 200 سال قدمت دارد.
* منزل علیرضا خان یوسفی نراقی، این بنا نیز در مسیر جریان آب قنات حاج الله داد قرار دارد و در طبقه زیر زمین آن مجموعهی بسیار دیدنی و تاریخی شکل گرفته است. قدمت این بنا به بیش از 180 سال قبل بر میگردد.
* منزل حاجی خان نراقی، این بنا یکی از با ارزشترین بناهای شهر نراق است که در سالهای اخیر به همت وراث بازسازی شده است ولی متاسفانه به علت اصولی نبودن کار و پیروی نکردن از سبک معماری قدیم بخصوص نوع مصالح ساختمانی صدمات جبران ناپذیری به بنا وارد شده است.
* منزل مرحوم آمیرزا منصور قاسمی، این بنا نیز نزدیک به 180 سال قدمت دارد و یکی از دیدنیترین بناهای نراق میباشد.
این مجموعه سه ویژگی منحصر به فرد دارد که آنرا از دیگر بناهای نراق متمایز کرده است:
1 - بزرگترین بادگیر خانههای نراق را در خود جای داده است.
2 - زیباترین دربهای گرهکاری شده و پنجرههای مشبک همراه با شیشههای رنگی در شهر نراق که فعلا موجود میباشد متعلق به این خانه است.
3 - زبیاترین گچبری و تزئینات داخلی ساختمان در شهر نراق نیز در انحصار این خانه میباشد.
ورثه مرحوم قاسمی این بنا را در اختیار شهرداری نراق قرار دادهاند تا با کمک آنها مرمت و به کارگاه آموزشی دانشجویان رشته معماری و مرمت آثار تاریخی بدل گردد تا در آینده این ساختمان پذیرای تمامی علاقهمندان رشته معماری و مرمت آثار تاریخی از سراسر ایران برای تکمیل پروژههای آنها خواهد بود.
* منزل غلامحسین خان نراقی، این بنا نزدیک به 200 سال قدمت دارد و در ضلع شرقی آن برج دیدبانی بسیار زیبایی ساخته شده است.
این سرا در بین خانههای تاریخی نراق ویژگیهای منحصر به فردی دارد که متاسفانه به علت نداشتن متولی خاص در حال تخریب و نابودی است و انتظار آن وجود دارد با عنایت به اینکه صاحب این بنا در قید حیات میباشد و از خانوادههای بزرگ نراقی و در حال حاضر در خارج از کشور به سر میبرند ترتیبی اتخاذ نمایند که بنا بیش از این مورد تخریب قرار نگیرد و به سرنوشت منزل حسینعلی خان صفایی که به تلی از خاک بدل شده است دچار نگردد.
لازم به ذکر است منزل مرحوم صفایی یکی از زیبا ترین خانههای تاریخی نراق بوده است که متاسفانه در سالهای اخیر به علت کم توجهی صاحبان و مسئولین مربوطه تخریب و از آن در ذهن سالخوردگان شهر تنها خاطراتی به جای مانده است.
در شهر نراق خانههای متعددی وجود دارد چنانچه حفظ، مرمت و احیاء گردد میتواند نراق را به نمونه شهرهای به جای مانده از دوران قاجار بدل کند و این میطلبد مسئولین محترم میراث فرهنگی و گردشکری جاذبههای این شهر را دست کم نگرفته و به عنوان یک شهر نمونه در بازسازی آن نهایت سعی و تلاش خود را بنمایند تا انشا... در آینده نراق نیز همانند روستای ابنیه و شهر نیاسر که در فاصلهای نزدیک از این شهر قرار دارند شهرت جهانی پیدا نماید.
گزارش از ایسنای استان مرکزی